Το Ναύπλιο μετά την Άλωσή του, θεωρήθηκε ως ο μόνο ασφαλής και κατάλληλος τόπος, ο οποίος μπορεί να χρησιμεύσει ως μόνιμη έδρα της Κυβερνήσεως και πρωτεύουσα του Κράτους.

Για αυτό το λόγο λίγες μέρες μετά και σφού αποκαταστάθηκε η τάξη στη πόλη και σύμφωνα με τον ψιφισθέντα Καταστατικό Νόμο της Επιδαύρου, το Βουλευτικό εξέδοσε το παρακάτω θέσπισμα.

ΠΗΓΗ

Η ΝΑΥΠΛΙΑ

ΜΙΧΑΗΛ Γ. ΛΑΜΠΡΥΝΙΔΗ

Μαθητές ιστορικοί ψάχνουν και καταγράφουν την ιστορία του τόπου

«Click… στην Ιστορία» από το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

&

το 2ο Γυμνάσιο Ναυπλίου

Σύμφωνα με το ¨Πρώτο Θέμα” Το «Click… στην Ιστορία» είναι ένα νέο, πρωτοποριακό εκπαιδευτικό πρόγραμμα που πραγματοποιείται από το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού με τη συνεργασία   της Vodafone. Σκοπός του προγράμματος είναι η ανάδειξη της τοπικής ιστορίας μέσα από τη ματιά των μαθητών, αξιοποιώντας τις απεριόριστες δυνατότητες της κινητής επικοινωνίας στη σύγχρονη εκπαίδευση. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές Γυμνασίου και τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων.

…Στην ιστοσελίδα http://local.e-history.gr/ ο επισκέπτης μπορεί να πλοηγηθεί στις εργασίες των σχολείων της πρώτης φάσης υλοποίησης του προγράμματος από την Αγιά Λάρισας, τη Δράμα, τη Θήβα, το Ναύπλιο, τη Νέα Ιωνία και τη Χίο.

Ανάμεσα, λοιπόν στα σχολεία που συμμετέχουν είναι και το 2ο Γυμνάσιο Ναυπλίου

Στη σελίδα «Click… στην Ιστορία» από το 2ο Γυμνάσιο Ναυπλίου μπορείτε να διαβάσετε

• Το δικό μας Ναύπλιο

• Τα κάστρα τ’ Αναπλιού
• Αναζητώντας τα ίχνη της πρώτης πρωτεύουσας
• Αλλαγές χρήσης – αλλαγή χαρακτήρα του ιστορικού κέντρου της πόλης
• Μας μιλούν τα αγάλματα;
• Στην καρδιά της πόλης: Η πλατεία Συντάγματος
• Νέο Βυζάντιο: Μια προσφυγική γειτονιά

Πολλά συγχαρητήρια στην ομάδα των μαθητών αλλά και στις υπεύθυνες εκπαιδευτικούς, για το μεράκι τους, την υπομονή τους, το χρόνο που διέθεσαν ΚΑΙ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ.

Για τρεις ολόκληρες ημέρες είμαστε όλοι σε ένα tripάκι τέχνης, ακτιβισμού, εξωστρέφειας, πράξης, με τα βήματα να κατευθύνονται από το Ναύπλιο στην Πλάκα.

 

Το «tripάκι» είναι η πρώτη εντατική απόπειρα της σχολής Καλών Τεχνών Πελοποννήσου να μοιραστεί τις ιδέες και το δυναμικό της για την πειραματική καλλιτεχνική δραστηριότητα, με τον κόσμο της Αθήνας. Kύριο αντικείμενο μας, το Θέατρο και ό,τι αυτό περικλείει: χορό, μουσική, υποκριτική, σκηνοθεσία, σκηνογραφία, φωτογραφία, video, εικαστικά. Στις αίθουσες του Βρυσακίου, οι φοιτητές του Τμήματος δημιουργούμε χώρο για τις διάφορες εκφάνσεις των παραστατικών, αλλά και των εικαστικών τεχνών, για σεμινάρια, ομιλίες, προβολές, lives, parties και συμμετοχικά events φιλοξενώντας επαγγελματίες και νεότευκτους Έλληνες καλλιτέχνες.

 

Με μηδαμινό σχεδόν budget, σχεδιάζουμεκαι υλοποιούμε, επιχειρώντας να υπερβούμε την πρακτική άσκηση του μαθήματος και να κτίσουμε μία πραγματική πλατφόρμα ανάδειξης της τέχνης με όλες τις εγγενείς της δυνατότητες, σε επίπεδα πολιτισμικά, πολιτικά και κοινωνικά. Αναλάβαμε τον καλλιτεχνικό προγραμματισμό, τον επιχειρηματικό σχεδιασμό, την επικοινωνία, την προώθηση, τη διαχείριση και τον συντονισμό όλου του εγχειρήματος στο πλαίσιο του μαθήματος «Επιχειρηματικότητα και Διοίκιση (Πολιτιστικών) Επιχειρήσεων» και σας καλούμε να συμμετάσχετε, να απολαύσετε και να βιώσετε τους καρπούς της θεωρητικής γνώσης όταν αυτή μεταμορφώνεται σε πράξη ουσίας για τις ζωές όλων μας. Αποκαθιστούμε το πανεπιστήμιο σε χώρο ζωντανό, συλλογικό, συνεργατικό, με απεύθυνση στην κοινωνία και στο παρόν της και θυμίζουμε ότι είναι χώρος συνώνυμος με την έννοια της «ουτοπίας», με το δικαιώμα στο «άτοπο», με την πνευματική και συναισθηματική αναζήτηση και επικοινωνία, με τα «tripάκια» του μυαλού και της καρδιάς.

 

Από τους νυν φοιτητές του τμήματος Θεατρικών Σπουδών Ναυπλίου, στους τέως και μελλοντικούς σπουδαστές ανθρώπους, που τους αρέσει να επαγρυπνούν και να συμμετέχουν, να δημιουργούν, να προτείνουν και να ανατρέπουν, να μπαίνουν στο tripάκι, να χαμογελούν και να μοιράζονται.

Αλλάζουμε πρωτεύουσα, ανταλλάσσουμε απόψεις.

 

Πρόγραμμα

13, 14, 15 Ιανουαρίου
(Παρασκευή 13/01, 21.00 – 01.00, Σάββατο 14/01 και Κυριακή 15/01, 11.00 – 02.00)

ΕΚΘΕΣΕΙΣ
(Καθόλη τη διάρκεια του τριημέρου)

Χειροποίητων κοσμημάτων
Ζωγραφικής : Μο/ Μαρία Καραχρήστου
Σκίτσου / Νέαρχος Ντάσκας
Μεταποιημένων Ρούχων / CYT-SEW-reBORN
Κοσμημάτων από ανακυκλώσιμα υλικά
Photochess – διαδραστικό εικαστικό project / Δεληγιάννη Αναστασία
Ρούχων  και πανώ/ Love art clothes
Έργων σε χαρτί / Νίκος Πεξομάτης, Ηρώ Μπαρτζόκα
‘Εκθεση Θεατρικών Κουστουμιών

 

PERFORMANCES

Χοροθέατρο, «Εγχειρίδιο πρακτικής γατικής του γερο Πόσουμ» / Ομάδα Hair cats / βασισμένο στην ομώνυμη ποιητική συλλογή του Thomas Eliot  «Εγχειρίδιο πρακτικής γατικής του γερο Πόσουμ»
«Lonely no more» / video projection & performance για τη μοναξιά τη μοναχικότητα
«Μύθοι και παραμύθια απ’όλο τον κόσμο», παιδικό θέατρο / «Μυθοπερπατητές»
«Fragments» / void company / χορός
«Χοντροί Άντρες με Φούστες» του Νίκι Σίλβερ,  Θεατρική παράσταση
«Ηχώ Μνήμη» / χορός & video
«Παραστατική ‘Εκθεση Θεατρικών Κουστουμιών»
«Send-up comedy» / performance

ΟΜΙΛΙΕΣ/ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ/ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ

Ομιλίες, Παρεμβάσεις, Συζητήσεις Καθηγητών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
«Θέατρα μεταβλητών διατάξεων – η αρχιτεκτονική ως εργαλείο σκηνογραφίας» / Κος Σκούρτης Ανδρέας
«Χωρογραφία» / Διαδραστική Διάλεξη από τον Κο Βολανάκη Αντώνη
«Κοστούμι, Χορός, Χώρος: Κοστούμια χορού εντός και εκτός της σκηνής» / Κα Παντουβάκη Σοφία
«Ο ρόλος της τέχνης στο σύγχρονο κοινωνικο-πολιτικό περιβάλλον» / Κα Μερτύρη Αντωνία
«Το θέατρο του καταπιεσμένου»

Συζητήσεις, Ομιλίες, Παρεμβάσεις Φοιτητών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και φιλοξενούμενων ομιλητών
«Η μέθοδος Braille στη ζωή και την τέχνη» / Κατερίνα Αγραφιάδου, προλογεί η ηθοποιός Κωνσταντίνα Σαββίδη
«Ποδήλατο, Πόλη, Περιβάλλον» / Γιώργος Σπανογιαννάκης

 

LIVES

Recital κλασσικής κιθάρας /Venezolana:Antonio Lauro & Preludio από τη πρώτη σουίτα για λαούτο του J.S.Bach / Σωτηροπούλου Πένυ
«Stop rehearsing, start acting» / back to back turntable Dj set
«Go on an electrip», Party/dj set / Sickoʼs 00 & Manolaco
Simple rock band / live band, Moυσικό 5μελές συγκρότημα με ροκ, ποπ κ εντεχνα ακούσματα
«Free your mind», Progressive trance dj set από τη THELIKS
«no crisis effect», από τους Minions

 

ΠΡΟΒΟΛΕΣ

Video projection / street art graffiti’s αλλά σε μορφή animation του BLU, «Big bang,big boom», «Muto», «Ok No», «child», «FFWD», «Fino», «love story» 
«Nude» / video art από την Περσεφόνη Παούρη
Προβολή κινηματογραφικής ταινίας μικρού μήκους “Τελόνια”
Προβολή κινηματογραφικής ταινίας μικρού μήκους “Ανάμεσα”
Προβολή της ταινίας «ΠΟΕΣ» με ηχητικές συνδέσεις από URBANOISE / προβολή ταινίας και live / Oμάδα ΚΟΝΥΓΚ & Urbanoise

 

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ/ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

«Πετάλι», Σεμινάριο ποδηλασίας / Πλατεία Μοναστηρακίου
Μεταποίηση ρούχων και αντικειμένων / CYT-SEW-reBORN
Θεατρικό παιχνίδι & Κατασκευές: πρωτότυπες κορνίζες, κούκλες,σελιδοδείκτες
Εξιδεικευμένοι καλλιτέχνες παρουσιάσουν από το μηδέν installation/ video art/ 3D Animation παράλληλα με τριμελές back2bac turntable dj set

 

ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

«Μπες στο tripάκι», συμμετοχική performance στην Πλατεία Μοναστηρακίου
«Πετάλι», Ποδηλασία με “tripάκια” στην Πλατεία Μοναστηρακίου

Διοργάνωση: Φοιτητές της Σχολής Καλών Τεχνών του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, στο πλαίσιο του μαθήματος «Επιχειρηματικότητα και Διοίκηση (Πολιτιστικών) Επιχειρήσεων»

 

ΠΗΓΗ

culturenow.gr

με υγεία & δύναμη

Στέφανος Δάφνης

Στο διήγημα «Ο ξένος των Χριστουγέννων» περιέχει και αυτοβιογραφικά στοιχεία. Πρόκειται για κλασικό «ηθογραφικό διήγημα», στο οποίο τα λαογραφικά στοιχεία αφθονούν γύρω από τη γιορτή Χριστουγέννων. Ειδικότερα, εδώ, αναφέρεται στην αξία που δίνει στην φιλοξενίας ο ελληνικός λαός και στην παράδοση του οικογενειακού χριστουγεννιάτικου τραπεζιού, όπου η οικογένεια μαζεμένη στο σπίτι, με επικεφαλής τον παππού, απολαμβάνει το ιδιαίτερα πλούσιο και ωραίο γιορταστικό φαγοπότι. Στο παραπάνω διήγημα, αναφέρεται πως, ενώ βρίσκονταν στο τραπέζι οι άνθρωποι του σπιτιού, σε κάποια στιγμή αντιλαμβάνονται κάποιον ξένο, τρομαγμένο, ρακένδυτο, ίσως και κάπως ύποπτο στο κατώι. Όμως η οικογένεια τον παίρνει με το ζόρι σχεδόν στο σπίτι και τον δέχεται στο τραπέζι. Κι αυτό, γιατί το επιβάλλει η μέρα, αφού, ο Χριστός γεννήθηκε για όλους, καταργώντας κάθε είδους διάκριση και ρατσισμούς και ιδιαίτερα σε τέτοιες μέρες η φιλοξενία είναι ιερή. Όπως αναφέρει ο Δάφνης, στο διήγημα, όλων τα μάτια έπεσαν βουβά κι ερωτηματικά πάνω στον παράξενο ξένο, που πιθανώς να ήταν κατάδικος ή ακόμα ο ίδιος ο Χριστός, που τελικά βγαίνει αθόρυβα στον κόσμο τέτοιες μέρες, δοκιμάζοντας την ανθρώπινη συμπόνια και φιλανθρωπία.

Ο ξένος των Χριστουγέννων  -  Στέφανος Δάφνης

Με τα παιδιάτικα μάτια μου, έβλεπα πίσω από το τζάμι, τη σημαία του Παλαμηδιού, του κάστρου τ’ Αναπλιού ψηλά και το σκοπό τυλιγμένο στο μανδύα του, να πηγαινοέρχεται στην τάπια με το τουφέκι στον ώμο. Στο φόντο του ουρανού η σιλουέτα του γραφόταν τεράστια, επιβλητική. Κάμποσες οριές πιο κάτω σάλευαν χαμόκλαδα, φραγκοσυκιές πρασίνιζαν κρεμασμένες στο βάραθρο.

Εκείνη η μέρα, η γκρίζα η βουβή, ήταν τα Χριστούγεννα. Τα καρτερούσαμε με τόσον πόθο μικροί και μεγάλοι. Εμείς για να λευτερωθούμε από τα θρανία του σχολείου κι εκείνοι από τη μονοτονία της δουλειάς, να γιορτάσουμε στη λιακάδα, στο ξέφωτο, που κάποιες φορές γιομίζει θάματα τον κάμπο μας, με μυρουδιές από άγρια ζαμπάκια και με τις πορτοκαλιές φορτωμένες μικρούς ήλιους. Μα να που ο χειμώνας μας έκλεισε μέσα και περιόρισε σε σπιτιάτικο το γιορτάσι. Ήταν ευτυχισμένα τα χρόνια εκείνα τα ειρηνικά.

Τα σπίτια μας πλήρη πάσης αγαθότητος ευωδίαζαν από τα φρεσκοψημένα χριστόψωμα αντηχούσαν από κάλαντα και μουσικά όργανα. Θυμούμαι πως το μεσημέρι καθίσαμε στο τραπέζι πιο πολλοί από 12 νομάτοι. Μα για να καθίσουμε έπρεπε να περιμένουμε τον παππού που ερχόταν από το Άργος. Και ο παππούς άργησε κομμάτι κ ήρθε χτυπημένες δώδεκα γιατί το τρένο είχε καθυστέρηση.

Ήρθε ο παππούς και με όλα του τα γεράματα, ανέβηκε σα πουλί την ξυλένια σκάλα και η βράκα του η μεταξωτή έτριζε φρου φρου ανεβαίνοντας. Στο άνοιγμα της πόρτας, η λεβέντικη κορμοστασιά του μας φανερώθηκε σαν άγγελος παρουσίας, πατριαρχική. Στραβά, το κόκκινο φέσι με τη γαλάζια φούντα ανάρριχτη στον ώμο, φρεσκοξυρισμένος πασίχαρος.

«Γεια χαρά σας!»

«Καλώς τον παππού!»

«Χρόνια πολλά! Καλά και τιμημένα!»

«Αμήν παππού!»

Καθίσαμε στο τραπέζι. Στην κορφή ο παππούς. Βγάζοντας το φέσι του, το ‘ριξε στο μεντέρι. Έπειτα σήκωσε τις παλάμες και χάιδεψε τα άσπρα του μαλλιά που φούντωναν γύρω στο κεφάλι σαν αγιοστέφανο. Πήρανε γύρω θέσεις ο μπαρμπάδες, οι θειάδες, τα πρωτοξαδέρφια, ολάκερο το σόι. Η αδελφούλα μας η Αγγελικούλα η ωραιοκάμωτη, βοηθούσε τη μητέρα στο συγύρισμα του τραπεζιού. Σα δώρο βασιλικό πάνω σε ασπίδα γυαλιστερή, πρόβαλε ο ψητός διάνος, παραγεμισμένος με κάστανα και κουκουνάρια και μπαχαρικά. Ένα μεγάλο χριστόψωμο κόπηκε φέτες. Η μυρουδιά των ψητών κεντούσε τα ρουθούνια. Στο παλιό τζάκι, τρίζανε τα ξύλα. Ο παππούς, σήκωσε το χέρι και τον μιμηθήκαμε όλοι. Οι άνθρωποι στις επαρχίες τρώνε. Δηλαδή το κάνουνε δουλειά το φαγοπότι. Κι ένα χριστουγεννιάτικο τραπέζι γίνεται σωστή λειτουργία, για τούτο δεν πρέπει να φανεί παράξενο πως το βασίλεμα του ήλιου, βρήκε τους περισσότερους μας στο τραπέζι ακόμη, φορτωμένο, με πορτοκαλόφλουδες και τσόφλια καρυδιών και ποτήρια, που όσο να αδειάσουν γέμιζαν κοκκινέλι της Περαχώρας και γλυκόπιοτο Αϊγιωργήτικο.

Ωστόσο ο καιρός χειροτέρευε. Τα τζάμια της τραπεζαρίας νοτισμένα, δείχνανε πως όξω το κρύο έσφιγγε. Σε μια στιγμή, η ψυχοκόρη μας η Βαγιώ, μπαίνοντας με τη μπουκάλα γεμάτη είπε: «Χιονίζει όξω. Απόψε θα το στρώσει.».

«Η φωτιά μας κοντεύει να σβήσει» είπε η μητέρα.

«Βαγιώ, πήγαινε στο κατώι να φέρεις ξύλα».

Το κατώι ήταν κοντά στη σκάλα. Υπόγειο, τούρκικου σπιτιού όπου σωριάζαμε τις σοδειές της χρονιάς, γιομάτο πιθάρια, σκάφες, ξύλα και κάρβουνα.

Η Βαγιώ άναψε το λυχνάρι και κατέβηκε. Μα σε λίγο ξαναήρθε, χωρίς ξύλα, αλαφιασμένη και χλωμή. Το σβησμένο λυχνάρι έτρεμε στα χέρια της.

«Μπα, τι έχεις Βαγιώ; Τι τρέχει;»

«Κυρά, κάποιος είναι. Κάποιος» τσέβδιζε η χωριατοπούλα.

«Μίλα καλά! Τι λες;»

«Κάποιος είναι λέω κυρά, κάτω από τη σκάλα. Κουβαριασμένος και φοβάμαι η έρημη.»

«Δημήτρη, άιντε να ειδείς.» πρόσταξε ο παππούς έναν από τους θείους μου. Ο Δημήτρης σηκώθηκε και γρήγορα ακούστηκαν οι μπότες του να τρίζουν κατεβαίνοντας τη σκάλα.

«Κανέναν καλικάτζαρο θα είδε η Βαγιώ!» γέλασε ο δεύτερος θείος μου, ο Θανάσης, χαράσσοντας κάστανα και χώνοντας τα στη θράκα. Μα σε λίγο ακούστηκαν πάλι περπατησιές στη σκάλα κι ομιλίες. Η πόρτα άνοιξε και φανερώθηκε πάλι ο Δημήτρης μα όχι μόνος. Ένας άλλος άνθρωπος, άγνωστος, ήταν μαζί του. Θα έλεγε κανείς πως ο θείος μου τον έφερνε με το στανιό.

«Έμπα μέσα!» του λέγε.

«Μην ντρέπεσαι, χρονιάρα μέρα σήμερα! Έμπα να ζεσταθείς!»

Μα εκείνος φαινότανε πως κομπιάζει, ώσπου ο θείος μου τον έσπρωξε αλαφρά από τον ώμο και ο ξένος βρέθηκε στην τραπεζαρία.

«Τι ‘ναι τούτος;» ρώτησε ο παππούς.

«Δεν τόνε βλέπετε; Ζητιάνος ο φουκαράς. Καθότανε μαζεμένος κάτω από τη σκάλα και τρεμούλιαζε σα ζαγάρι! Και κάνει ένα ξεροβόρι όξω! Μπρρ..»

Κοιτάξαμε τον ξένο. Η κακομοιριά έβγαινε απ’ όλο του το κορμί. Θα ‘τανε πενηντάρης, λιγνός, κίτρινος, τα γένια του ψαρά κι αχτένιστα μοιάζαν με αφάνα. Ούτε κασκέτο φορούσε, ούτε παπούτσια. Ήτανε σκεπασμένος με κάτι κουρέλια που αφήνανε γυμνά εδώ και εκεί τα μέλη του. Μόλις βρέθηκε μέσα, γύρισε τα μάτια του γύρω φοβισμένα σαν αγρίμι και ύστερα κοίταξε και την πόρτα που την έκλεινε η κορμοστασιά του θείου μου, του Δημήτρη. Έκανε μια κίνηση σα να ‘θελε να ξεφύγει, μα ο παππούς μου του χαμογέλασε καλόβολα και του είπε με τη γλυκιά φωνή του:

«Γιατί; Κάτσε κεί δα στο τζάκι να ζεσταθείς καψερέ!», εκείνος ακόμα δίσταζε.

Ο Δημήτρης προχώρησε, και ακουμπώντας το χέρι του απάνω στον ώμο του, τον ησύχασε.

«Κάτσε που σου λένε! Εδώ είμαστε όλοι χριστουγεννιάτικοι! Θα το κάψουμε σήμερα!»

Ήτανε στο κέφι ο θείος μου. Γιόμισε ένα ποτήρι κρασί ως τα χείλια. Το ‘δωσε στον ξένο και του είπε: «Πιείτο αδερφέ, να πάνε κάτω τα φαρμάκια! Γιοματάρι ξέρεις! Έλα ρούφα το!».

Ο άγνωστος πήρε το ποτήρι, καθώς το χέρι του έτρεμε χύθηκε λίγο κρασί στο χαλί. Κοίταξε χάμω.

«Με συμπαθάτε» μουρμούρησε βραχνά.

«Δεν πειράζει δα! Χρόνια πολλά! Γούρι είναι!» του απάντησαν.

Με μια ρουφηξιά άδιεασε το ποτήρι του.

«Μπράβο σου!» φώναξε ο Δημήτρης.

«Τώρα αδερφέ κάθισε εκεί να την τυλώσεις!».

Η φωτιά θρεμμένη με νέα κούτσουρα λαμπάδιαζε πρόσχαρα. Ο άνθρωπος καθισμένος σταυροπόδι μπροστά στο τζάκι, κρατούσε ανάμεσα στα γόνατα του το πιάτο με το κρέας που του ‘χε φέρει η Βαγιώ, μασούλιζε λαίμαργα κοιτάζοντας πότε πότε κλεφτά τους άλλους γύρω του.

Σε κάποια στιγμή η μητέρα μου τον ερώτησε «Από πού είσαι μπάρμπα».

Ο άνθρωπος δεν μίλησε αμέσως. Σταμάτησε το μάσημα και σήκωσε το πρόσωπο κοιτάζοντας τηνε.

«Ντόπιος;» ξαναρώτησε η μητέρα μου.

Με φωνή βαθιά, σα φερμένη από μάκρος, από καμιά σπήλια, μουρμούρησε: «Όχι. Ξομερίτης είμαι.»

«Και δεν έχεις φαμελιά; Δεν έχεις σπίτι;»

«Ε, Ανθή! Φτάνει!» πρόσταξε ο παππούς.

«Ας δίνουμε του φτωχού κι ας μη ρωτάμε».

Είχαν επισημότητα τα λόγια εκείνα του παππού, που καθισμένος στην πολυθρόνα του φάνταζε μεγαλόπρεπος σαν ο Δίας ο Ξένιος.

«Ας μη ρωτάμε».

Βράδιαζε πια. Η Βαγιώ άναψε την κρεμαστή λάμπα και έφερε τους καφέδες. Ο ξένος πάστρευε το πιάτο του. Άξαφνα μέσα στη βραδινή σιγαλιά ακούστηκε μια τουφεκιά και αμέσως δεύτερη και τρίτη και τέταρτη, η μία πάνω στην άλλη. Μαζί ακούστηκαν φωνές φερμένες από πέρα. Άλλες από το κάστρο το Παλαμήδι, φωνές ταραγμένες. Οι άντρες μας πετάχτηκαν όρθιοι. Οι γυναίκες τρομαγμένες.

«Κάτι γίνεται στο Παλαμήδι» είπε ο παππούς ο πολύξερος.

Άντρες και γυναίκες βγήκανε στο μπαλκόνι χωρίς πια να λογαριάζουμε το κρύο. Στη δυτική τάπια του Παλαμηδιού που είναι κατά την πόλη στραμμένη, φώτα σαλεύανε βιαστικά.

Πέσανε ακόμη τρεις τουφεκιές και ύστερα από δυο στιγμές ένα ξαφνικό σάλπισμα ξέσκισε τον παγωμένο αέρα τρεμόσυρτο, σερτό μες στο σκοτάδι. Οι κάμαρες του Ιτς Καλέ αντιλάλησαν τη λαχτάρα του χαλκού.

Ένας ξάδερφος μου ο Κοσμάς που είχε κάνει και λοχίας στα ειδικά εξήγησε: «Α, το ξέρω γω το σάλπισμα τούτο. Κατάδικος το ‘σκάσε από εκεί πάνω.»

Μπήκανε όλοι στην τραπεζαρία. Δεν μιλούσε κανένας. Η σιωπή βάραινε απάνω στα πράγματα και οι ματιές των αντρών πέσανε πάνω σε ένα κορμί διπλωμένο μπροστά στο τζάκι. Μια δυνατή πνοή ανέμου άνοιξε την μπαλκονόπορτα και έσβησε τη λάμπα. «Α» έκαναν ξαφνιασμένες οι γυναίκες. Το αντιλάλισμα της φωτιάς έπεφτε κοκκινωπό πάνω στον χριστουγεννιάτικο ξένο μας, τον άγνωστο και φώτιζε τη στεγνή του όψη, τα γκρίζα γένια του. Τώρα και των γυναικών οι ματιές βάραιναν απάνω του. Σα να κατάλαβε την αγωνία μας ο άνθρωπος, σηκώθηκε απότομα και χωρίς να μας καληνυχτίσει, χωρίς να βγάλει άχνα προχώρησε γρήγορα στην πόρτα κολητά στον τοίχο και χάθηκε σαν φάντασμα. Δεν ακούστηκε ούτε η περπατησιά του στην σκάλα.

Βιβλίο Διηγήματα Χριστουγέννων, Πρωτοχρονιάς και Φώτων, Χάρης Σακελλαρίου – Καστανιώτη

να επικρατήσει εορταστικό κλίμα, παρά την κρίση που μαστίζει την χώρα.

(Ναύπλιο, Άργος, Κρανίδι, Δίδυμα)

στην Αμερική στις αρχές του 1900

Η ιστορία της νεοελληνικής μετανάστευσης, με την έννοια της μετοίκησης είναι τόσο παλιά, όσο και η ιστορία μας. Για λόγους πού κατά καιρούς διαφοροποιούνται, οι Έλληνες “μοιάζει” πάντα να αποζητούν καινούριες πατρίδες με παραδοσιακούς προορισμούς τα παρευξείνια, τα ανατολικομεσογειακά, τα νοτιορώσικα και δυτικοευρωπαϊκά κέντρα, που έγιναν οι πυρήνες μιας ισχυρής διασποράς. Ωστόσο από τα τέλη τον περασμένου αιώνα οι αναζητήσεις κατευθύνονταν ακόμα πιο μακριά, καταργώντας τα νοητά σύνορα των ωκεανών, με κύριους αποδέχτες την Αμερική και την Αυστραλία . Ο μεταναστευτικός πυρετός θα κορυφωθεί την εικοσαετία 1900-1920 και η Ελλάδα θα χάσει το 8% του συνολικού της πληθυσμού. Περίπου 25.000 άνθρωποι εγκαταλείπουν ετησίως, μια χώρα οικονομικά εξουθενωμένη και πολιτικά αβέβαιη και ξεκινούν για τη “Γη της Επαγγελίας” που υπόσχεται πλούτο και ευημερία, “ευκαιρίες” και στους λιγότερο τυχερούς.

Το μεταναστευτικό ρεύμα από την Ελλάδα προς τις Η.Π.Α. ξεκίνησε ήδη από τις αρχές τις δεκαετίας του 1870, πολύ υποτονικά, για να κορυφωθεί μεταξύ 1890 και 1920. Στη συνέχεια παρουσίασε σημαντική κάμψη και αυξήθηκε ξανά μετά τον Β΄ Παγκ. Πόλεμο, για να ακολουθήσει μια συνεχώς πτωτική πορεία από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 και εξής.

Οι λόγοι που οδήγησαν τους Έλληνες σ’ αυτό το μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα ήταν παρόμοιοι με αυτούς των Ιταλών. Και οι Έλληνες είχαν να αντιμετωπίσουν τη φτώχια και την οικονομική ύφεση, όπως επίσης και τις κακές συνθήκες διαβίωσης στην ύπαιθρο. Επιπλέον όμως, υπήρχαν και οι συνεχείς αντιπαραθέσεις με την Οθωμανική Αυτοκρατορία οι οποίες συχνά έπλητταν ορισμένες ομάδες του πληθυσμού της υπαίθρου. Μπορεί εδώ να μην υπήρχε επιπλέον πίεση από φυσικές καταστροφές, αλλά ο παράγων «φτώχεια» ήταν από μόνος του ο πλέον ισχυρός. Και οι Έλληνες έβλεπαν την Αμερική ως έναν παράδεισο, ως έναν τόπο που θα μπορούσε να τους προσφέρει αυτά που δεν μπορούσε η πατρίδα τους, μια καλύτερη ζωή δηλαδή, αλλά

επιπλέον και τη δυνατότητα να βοηθήσουν οικονομικά τις οικογένειές τους που θα άφηναν πίσω.

Στην Πελοπόννησο, από την οποία άρχισε η ομαδική μετανάστευση περί τα τέλη του περασμένου αιώνα, οι μικροϊδιοκτήτες ήταν στο έλεος των τοκογλύφων, που τους προστάτευε ο Νόμος με την προσωπική κράτηση για χρέη. Εξάλλου, στη Θεσσαλία, όπου επικρατούσε η μεγάλη ιδιοκτησία και όπου ένας μικρός αριθμός ιδιοκτητών εξεμεταλλεύετο τις πιο εύφορες εκτάσεις με σύστημα σχεδόν φεουδαρχικό, οι γεωργοί, πριν εφαρμοσθούν τα μεταρρυθμιστικά μέτρα του 1911, ήταν κάτι παραπλήσιο προς τους δουλοπάροικους.

ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΑΞΙΔΙΟΥ

Αν κρίνουμε από τις «φρικτές» συνθήκες διαβίωσης κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, στα μεταναστευτικά υπερωκεάνια, ιδιαίτερα εκείνα της πρώτης περιόδου (1907-1937), οι μετανάστες θεωρούνταν «φορτίο». Αρκεί να σκεφτούμε ότι πλοία μόλις 5-6 χιλιάδων τόνων, μετέφεραν έως 1.200-1.300 επιβάτες, σε ταξίδια που συχνά ξεπερνούσαν τις 20-22 ημέρες. Οι δοκιμασίες των φτωχών μεταναστών, οι οποίοι ελάχιστα νοιάζονταν για ανέσεις, που ποτέ άλλωστε δεν είχαν γευτεί, άρχιζαν πολύ πριν το ταξίδι. Οι περισσότεροι αγνοούσαν τις μεγάλες δυσκολίες που τους περίμεναν στο Νέο Κόσμο, τον οποίο εκατοντάδες μεσίτες μετανάστευσης (επάγγελμα που ανθούσε τα χρόνια εκείνα), παρουσίαζαν ως νέα Γη της Επαγγελίας. Με την ελπίδα λοιπόν ότι στην ξένη χώρα θα αποκτήσουν ό,τι χρειάζονται για να επιστρέψουν

εφοδιασμένοι για μια καλύτερη ζωή, αγωνίζονταν να πάρουν την πολυπόθητη άδεια μετανάστευσης για την Αμερική, τόπο απαγορευμένο για παράδειγμα σε όσους υπέφεραν από τραχώματα (διαδεδομένη νόσο την εποχή εκείνη). Όσοι τα κατάφερναν, πριν την επιβίβαση στο πλοίο, υποβάλλονταν σε ξεψείριασμα και εμβολιασμό.

Η αναχώρησή τους γινόταν σε ατμόσφαιρα πανηγυρική, με την μπάντα του δήμου να παίζει στο λιμάνι του Πειραιά, τα βαπόρια να σφυρίζουν και τα μαντήλια να ανεμίζουν στα σημαιοστόλιστα πλοία και στην αποβάθρα, καθώς ανταλλάσσονταν οι τελευταίοι χαιρετισμοί. Έπειτα άρχιζαν τα βάσανα.

Οι μετανάστες «πακετάρονταν» κυριολεκτικά στους χώρους κάτω από το κυρίως κατάστρωμα σε απελπιστικά στενούς χώρους. Τα υποφράγματα αυτά καθορίζονταν μόνο την τελευταία μέρα πριν από τον κατάπλου. Από την πρώτη κιόλας ημέρα, η πολυκοσμία, οι αναθυμιάσεις των εμετών, η απόπνοια των σωμάτων των επιβατών και η έλλειψη στοιχειώδους καθαριότητας έκαναν την ατμόσφαιρα αποπνικτική.

Το πλήθος των μεταναστών κυρίως ταξίδευε τρίτη θέση, που σήμαινε στοιβαγμένο σαν εμπόρευμα στο κατάστρωμα και τ΄ αμπάρια. Ορισμένες φωτογραφίες μιλούν εύγλωττα για τις άθλιες συνθήκες της μεταφοράς.

Στην είσοδο ακριβώς των εκβολών του ποταμού Hudson μόλις μέσα από τα Narrows, στο Clifton, του Staten Island ήταν η «Καραντίνα», ο δημόσιος υγειονομικός σταθμός ελέγχου. Καθώς το πλοίο αγκυροβολούσε εκεί, το περικύκλωνε ένας στολίσκος από μικρά πλοία.

Οι άνδρες της υπηρεσίας Αλλοδαπών και της Δημόσιας Υγείας, ανέβαιναν στο πλοίο και περνούσαν γρήγορα από τους χώρους της πρώτης και της δεύτερης θέσεως σε μια βιαστική επιθεώρηση των επιβατών των θέσεων αυτών. Στη συνέχεια κατέβαιναν στα … ευώδη διαμερίσματα, όπου βρίσκονταν οι επιβάτες της τρίτης θέσεως για το πιο χρονοβόρο μέρος της δουλειάς τους, προκειμένου να εξετάσουν κάθε επιβάτη. Όταν οι άνθρωποι της Δημόσιας Υγείας κατέβαιναν στη βάρκα τους για να κατευθυνθούν σε άλλα σκάφη, το πλοίο έπαιρνε πάνω την άγκυρα και μέσα από τους καπνούς των ρυμουλκών που το τραβούσαν κατευθύνονταν σιγά – σιγά προς το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Περνώντας κοντά από το άγαλμα της Ελευθερίας κατέληγε σε ένα από τους «ντόκους» στο Μανχάταν ή απέναντι στο Χομπόκεν. Εκεί αποβιβάζονταν οι επιβάτες της πρώτης και δεύτερης θέσεως και ξεφορτώνονταν οι αποσκευές τους για να περάσουν από τον τελωνειακό έλεγχο. Όταν αυτός τελείωνε οι επιβάτες παραδίδανε τις αποσκευές του σιδηροδρόμου και χάνονταν στο πολύβουο Μανχάταν.

Η μέρα όμως των μεταναστών μόλις άρχιζε. Ύστερα από μια ατελείωτη αναμονή στο πλοίο προκειμένου να τελειώσουν οι έλεγχοι, άρχιζαν να κατεβαίνουν επιτέλους τη σκάλα του πλοίου, φορτωμένοι με τις αποσκευές τους. Η διαφορά ήταν καταφανής, ενώ οι επιβάτες των άλλων θέσεων που είχαν παραδώσει όλες τις αποσκευές τους στους αχθοφόρους, καθώς γύριζαν στον τόπο τους ύστερα από λίγων εβδομάδων απουσία μπορούσαν να στείλουν τα ογκώδη μπαούλα τους κατευθείαν στον προορισμό τους, οι μετανάστες που έρχονταν για μόνιμη εγκατάσταση έπρεπε να κουβαλήσουν ότι είχαν και δεν είχαν μόνοι τους. Έτσι παραφορτωμένοι κατευθύνονταν στις βάρκες της Υπηρεσίας Αλλοδαπών που τους περίμεναν για να τους μεταφέρουν στο περίφημο Ellis Island, γνωστό στους Έλληνες μετανάστες ως «Καστιγγάρι». Εκεί μέσα στις πολύβουες στοές του γραφείου απογραφής, οι μετανάστες υποβάλλονταν στην τελική δοκιμασία. Οι περισσότεροι περνούσαν τον έλεγχο και ξεχνούσαν τις ταλαιπωρίες του ταξιδιού.

ΦΘΑΝΟΝΤΑΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ

Όμως κάθε άρρωστος υποχρεωνόταν να γυρίσει στο πλοίο και παραδινόταν στην ατμοπλοϊκή εταιρία για επαναπατρισμό. Άγρυπνοι επιθεωρητές της Υπηρεσίας Αλλοδαπών μόλις παρατηρούσαν κάποιον ύποπτο, καθώς οι μετανάστες αποβιβάζονταν από τις βάρκες, σημείωναν πάνω στην κάρτα τους κάποιο κωδικό σήμα, προκειμένου να τον προσέξουν ιδιαίτερα οι γιατροί. Αυτοί οι άτυχοι άθλιοι έπρεπε να επιστρέψουν στο λιμάνι της επιβίβασής τους με έξοδα της εταιρίας, γεγονός που τις έκανε προσεκτικές στην επιλογή των επιβατών. Μεγαλύτερο βάρος για τις εταιρίες ήταν οι λαθρομετανάστες, αφού για καθένα που ανακάλυπταν και συλλάμβαναν οι αρχές, πλήρωναν πρόστιμο χίλια δολάρια .

Για το φοβερό μαρτύριο, την «ιερά εξέταση» στο Ellis Island, ας δούμε τι γράφει ο Μπ. Μαλαφούρης στο βιβλίο του που αναφέραμε πιο πάνω: «Έλλις Άιλαντ, νησί ελπίδων και αγωνίας! Νησί ολοκληρώσεως πόθων και ματαιώσεως ονείρων! Δράματα ζωής και θανάτου παίχθηκαν μέσα στις αίθουσες όπου εγίνετο η εξέτασις των μεταναστών ή πίσω από τα κάγκελα των κρατητηρίων όπου έμεναν όσοι επρόκειτο να απελαθούν στον τόπο της προελεύσεώς τους…».

Πηγές

• Φύλο και Μετανάστευση (Η ευρωπαϊκή μετανάστευση στην Αμερική. – Γρηγόριος Μαλακάτας)

• Η ελληνική μετανάστευση στις ΗΠΑ (1900-1925 (Μπόραβου Βασιλική, Ταβελλάρη Σοφία, Τρώντσιου Ευαγγελία)
• Οι Έλληνες Μετανάστες της Αμερικής (Ελληνικό Αρχείο)

Πηγή είναι το ηλεκτρονικό περιοδικό Ιστορίας και Πολιτισμού “Ο Αναπλιώτης”.

στο Ναύπλιο, το 1972

Η επέτειος της άλωσης του Παλαμηδίου εορτάζεται στο Ναύπλιο με κατάθεση στεφάνων στον ανδριάντα του πρωτεργάτη της άλωσης Στάικου Σταϊκόπουλου και με πανελλήνιο αγώνα ανωμάλου δρόμου διοργανωμένο από τον Οργανισμό Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος (ΟΤΕ).

κάντε κλικ στην εικόνα, για να δείτε το απόσπασμα από την ταινία επικαίρων

Άποψη της πόλης του Ναυπλίου, όπου εορτάζεται η επέτειος της άλωσης του κάστρου του Παλαμηδίου (Νοέμβριος 1822). Άποψη του ανδριάντα του πρωτεργάτη της άλωσης Στάικου Σταϊκόπουλου. Κόσμος συγκεντρωμένος μπροστά από τον ανδριάντα παρακολουθεί τοπικούς παράγοντες και επισήμους που καταθέτουν στεφάνι. Σε δρόμο της πόλης υπάλληλοι του Οργανισμού Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος (ΟΤΕ) από διάφορα μέρη της Ελλάδας συμμετέχουν σε αγώνα ανωμάλου δρόμου, που οργανώνεται επ’ ευκαιρία της επετείου από τον ΟΤΕ. Άποψη του κάστρου του Παλαμηδίου.

ΠΗΓΗ

ΕΘΝΙΚΟ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

Η Βιβλιοθήκη Ανθός και το Πελοποννησιακό Λαογραφικό ΄ Ίδρυμα συνεχίζουν τη συνεργασία τους μ’  ένα νέο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που ξεκινά το μήνα Νοέμβριο και έχει ως θέμα  : Από το ΒΙΒΛΙΟ στο ΜΟΥΣΕΙΟ.
Το νέο  εκπαιδευτικό  πρόγραμμα  απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 8-9 ετών και στοχεύει στη δημιουργία ενός έργου τέχνης που θα εγκατασταθεί στο Μουσείο Παιδικής Ηλικίας «Ο ΣΤΑΘΜΟΣ» . Οι εικόνες που θα προσλάβουν τα παιδιά μέσα από τα βιβλία τέχνης της  Βιβλιοθήκης «ΑΝΘΟΣ» με τη βοήθεια του εικαστικού καλλιτέχνη Νίκου Μαρίνη θα ερμηνευτούν σε εικαστική εγκατάσταση.

Το πρόγραμμα που εξελίσσεται σε 4  δίωρες  συναντήσεις ξεκινά την Παρασκευή 4/11/2011 και ολοκληρώνεται το Σάββατο 11/11/2011.
ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Καλκούνου Πόπη, υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων ΠΛΙ Κωνσταντοπούλου Μαρία, υπεύθυνη Βιβλιοθήκης Ανθός Μαρίνης Νίκος, εικαστικός ΑΣΚΤ

ΧΩΡΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Βιβλιοθήκη Ανθός, Αγ.Μονής 7, Άρια Ναυπλίου
Μουσείο Παιδικής Ηλικίας «Σταθμός», Πάρκο Παλαιού Σιδηροδρομικού Σταθμού Ναυπλίου (ΟΣΕ)

ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ Παρασκευή   4 Νοεμβρίου 2011  ώρα: 18.00-20.00

Σάββατο       5 Νοεμβρίου 2011  ώρα: 11.00-13.00

Σάββατο      12 Νοεμβρίου 2011 ώρα: 11.00-13.00

Σάββατο      19 Νοεμβρίου 2011 ώρα: 11.00-13.00

ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Βιβλιοθήκη Ανθός  τηλ. 27520 28745 ΠΛΙ                       τηλ. 27520 28947

ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ: 20 €

Περισσότερα για την Βιβλιοθήκη ΑΝΘΟΣ ΕΔΩ